Πλατάνια, Πεδίο του Άρεως, Μάϊος 2023
Πριν από μερικές δεκαετίες, όπου υπήρχε γρασίδι, που δεν υπήρχε πολύ, έβλεπες πινακίδες: «Μην πατάτε το πράσινο».
Η αισθητική του περιποιημένου πρασίνου θεωρείτο τότε πιο σημαντική από την απόλαυση των πολιτών να καθίσουν, συνήθως με παρέα, στο ευχάριστο χορτάρι. Και, ως έναν βαθμό, δεν ήταν παράλογο. Υπήρχαν τότε πολλοί ελεύθεροι χώροι στη διάθεση των κατοίκων. Οι παλαιότεροι θυμούνται τις δεκάδες αλάνες σε κάθε γειτονιά, ακόμη και η περιοχή της σημερινής πλατείας Πρωτομαγιάς.
Σήμερα;
Οι ελεύθεροι χώροι είναι πλέον ελάχιστοι, και σε πολλές περιοχές ανύπαρκτοι. Τα πάντα έχουν χτιστεί ή τσιμεντωθεί. Στους πολίτες και στις παρέες προσφέρεται, ως σχεδόν μοναδική εναλλακτική, η καφετέρια. Η επαφή με το χώμα και τη φύση έχει περιοριστεί στις γλάστρες των μπαλκονιών των πολυκατοικιών.
Η μόνη πραγματική διέξοδος, αν δεν βγει κανείς από την πόλη, είναι τα πάρκα. Και χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Πεδίον του Άρεως.
Αρκετές περιοχές του Πάρκου είναι φυτεμένες με γρασίδι.
Να πατάμε όμως το πράσινο;
Τι γίνεται με την ανάγκη για άμεση επαφή με το έδαφος; Σε όλη την Ευρώπη, βόρεια και νότια, και όχι μόνο, βλέπουμε παρέες να χαίρονται γύρω από ένα απλωμένο μαντήλι στο γρασίδι ή, γιατί όχι, να θυμηθούμε τα παλιά, γύρω από ένα τραπεζομάντηλο με σνακ, παλαιότερα με κεφτεδάκια.
Μα δεν καταστρέφεται έτσι το πράσινο; Φυσικά και φθείρεται. Όμως η υπηρεσία που προσφέρει είναι πολύ σημαντική. Δεν πρόκειται για φθορά από βανδαλισμό, αλλά για φυσιολογική φθορά από μια ουσιαστική χρήση: την άμεση, πολύτιμη και πλέον ξεχασμένη επαφή με το έδαφος και τη φύση, όχι μόνο στις περιόδους των διακοπών, αλλά και μέσα στην καθημερινότητα της πόλης.
Βεβαίως, αυτό προϋποθέτει συστηματική φροντίδα. Είναι όμως μια εργασία που αξίζει τον κόπο, ακριβώς επειδή το γρασίδι δεν υπάρχει μόνο για να το κοιτάμε από μακριά, αλλά και για να το χαιρόμαστε με σεβασμό.
Τι απαντάμε, λοιπόν, στην άποψη ότι ευτυχώς που ορισμένες περιοχές με γρασίδι βρίσκονται πίσω από περιφράξεις και έτσι δεν καταστρέφονται;
Ας δουν τις παρέες στα Πλατάνια, τον χώρο γύρω από το συντριβάνι, την περιοχή μπροστά από τις προτομές των Ηρώων, την επάνω πλατεία, αλλά και την περιοχή αριστερά από το άγαλμα του Κωνσταντίνου, μπαίνοντας στο Πάρκο – δυστυχώς ακόμη πίσω από περίφραξη. Ας δουν τους ανθρώπους που κάθονται, συζητούν, ξεκουράζονται, μοιράζονται τη χαρά τους.
Ας δούμε όλοι τα συντριπτικά οφέλη αυτής ακριβώς της χρήσης και ας κάνουμε ό,τι μπορούμε για να περιορίζουμε τη φθορά, ώστε το πράσινο να διαρκεί όσο το δυνατόν περισσότερο.
Από τη Διεύθυνση του Πάρκου ζητάμε να χαίρεται που μπορεί να προσφέρει αυτή την φυσική απόλαυση στους επισκέπτες του και να κάνει ό,τι είναι δυνατόν (πότισμα, επανασπορά και συστηματική φροντίδα) ώστε αυτό το όμορφο, απλό γρασίδι να είναι εύκολα προσβάσιμο και να διατηρείται στο μέγιστο δυνατόν.
Το πράσινο δεν είναι μόνο εικόνα. Είναι εμπειρία. Και η πόλη έχει ανάγκη από αυτή την εμπειρία περισσότερο από ποτέ.