Το μέλος του Συλλόγου μας Ευάγγελος Κοσμίδης μάς περιγράφει μιά όμορφη εμπειρία στο Πεδίο του Άρεως με τα παιδιά της Γ’ τάξης του Δημοτικού και τους δασκάλους γειτονικού στο Πάρκο μας σχολείου.
——
Μια ζεστή ανοιξιάτικη ημέρα με κάλεσε ο δάσκαλος Μπάμπης Μπαλτάς, της γ΄ τάξης του 35ου Δημοτικού Σχολείου Αθήνας, να συμμετέχω στην εξόρμηση των παιδιών στο Πεδίο του Άρεως. Μαζί μας ήταν ο Στέλιος της Τάξης Υποδοχής, ο Σωκράτης ο γυμναστής και η Πωλίνα με την Σοφία, οι Συντονίστριες Εκπαίδευσης Προσφύγων (Σ.Ε.Π.) του Αστικού Ιστού Α’ Αθήνας.
Ξεκινήσαμε στις 10 το πρωί από το εμβληματικό σχολείο της οδού Κωλέττη με οργάνωση που δεν είχα ξαναδεί: η τάξη έχει καρότσι που φόρτωσαν τα σακίδια των παιδιών και φορητό ηχείο με μικρόφωνο για τις ομιλίες που θα ακολουθούσαν. Τα παιδιά είχαν φτιάξει χωνιά από λεπτό πολύχρωμο χαρτόνι με διπλή χρήση. Το στενό άκρο στο στόμα το κάνει μεγάφωνο και στο αυτί ακουστικό, για να ακούς τα μακρινά πουλιά.
Με πολύ κέφι τα παιδιά διασκέδαζαν σπρώχνοντας και τραβώντας το καρότσι στον δρόμο. Τραγουδούσαν το τραγούδι της τάξης «Κοκκινολαίμης» κι άλλα. Χαρούμενα και ζωηρά, αλλά αρκετά πειθαρχημένα ακολουθούσαν τις οδηγίες του δασκάλου που άκουγε στο όνομα Μπαμπάλ. Έτσι τον αποκαλούσαν τα παιδιά.
Βγαίνοντας από το σχολείο, τοιχοκόλλησαν αφίσες με μηνύματα για την πολυπολιτισμικότητα. Ήταν η ιστορία μιας βαλίτσας που άλλαζε χέρια και ιστορίες. Τα περισσότερα παιδιά της τάξης είτε γεννήθηκαν εδώ από αλλοδαπούς γονείς, είτε ήρθαν πρόσφυγες και δυσκολεύονται αρκετά με τη γλώσσα. Εντύπωση μου έκανε ένα κορίτσι που κατάφερε να διαβάσει, όπως της ζήτησε ο Μπαμπάλ, κομμάτια από την αφίσα. Μίλησε με ολόκληρες τις λέξεις, αργά, αλλά με ευκρίνεια και αυτοπεποίθηση. Μπράβο για τη μεγάλη πρόοδο που έκανε, αφού στην αρχή του χρόνου δεν καταλάβαινε σχεδόν καθόλου τη γλώσσα μας!
Στο Πάρκο κάναμε αρκετές στάσεις να δούμε φυτά και πουλιά. Είμαι τακτικός επισκέπτης και συστηματικά φωτογραφίζω και μελετώ τη φύση του. Με χαρά λοιπόν δέχτηκα την πρόσκληση να συμμετέχω στην εξόρμηση και να ευαισθητοποιήσω τα παιδιά στο περιβάλλον του πάρκου.
Μπαίνοντας στην είσοδο του αγάλματος της θεάς Αθηνάς ανέφερα λίγα για το μνημείο και για μερικά από τα δέντρα τριγύρω, τις ελιές, τις μιμόζες και την τεράστια αγριοκαρυδιά με καταγωγή από Κίνα. Είχαμε τύχη να δούμε από πολύ κοντά μια κουρούνα και στα παιδιά άρεσε να την παρατηρήσουν με τα κιάλια που είχα μαζί μου. Συνεχίζοντας, τους έδειξα τα μεγάλα αγκαθωτά φύλλα του ακάνθου, του θάμνου που ενέπνευσε στους αρχαίους Κορινθίους το σχέδιο για τους φημισμένους κίονες. Η Πωλίνα έδειξε τους κίονες σε φωτογραφίες στο tablet που είχε μαζί της. Στη διαδρομή τα παιδιά με ρώτησαν και για άλλους θάμνους και δέντρα που τους έκαναν εντύπωση.
Στο Θέατρο Αλίκη ο Μπαμπάλ είχε προγραμματίσει μεγάλη στάση. Τα παιδιά έφαγαν το κολατσιό τους και τριγύριζαν στους θάμνους. Μερικά παιδιά βρήκαν ένα σκαθαράκι κόκκινο με μαύρα γεωμετρικά σχέδια που το λένε πυροσβέστη και το πήραν στα χέρια να το παρατηρήσουν. Άλλα κοιτούσαν παπαγάλους και χελιδόνια που πετούσαν από πάνω μας.
Ο Μπαμπάλ έστησε το ηχείο και το μικρόφωνο και καθοδήγησε τα παιδιά. Φορούσε πάντα πορτοκαλί κασκόλ, ως πρώτος «Κοκκινολαίμης» της τάξης που είναι. Μίλησα σύντομα για την ιστορία του χώρου. Ξεκίνησε σαν πισίνα θαλασσινού νερού για τα παιδιά της γειτονιάς. Την άδειασαν στην αρχή του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου κι έμεινε άδεια για δεκαετίες. Όταν ήμουν παιδί, πριν εβδομήντα περίπου χρόνια, κάναμε πατίνι στο γλιστερό της πυθμένα! Αργότερα, ο Μάνος Κατράκης ίδρυσε θερινό θέατρο, με καθίσματα στον πυθμένα και σκηνή στη θέση του βατήρα. Ανέβαζε έργα ιστορικά, σπουδαίων Ελλήνων λογοτεχνών, όπως του Καζαντζάκη. Μετά από λίγα χρόνια όμως, η τότε δικτατορική κυβέρνηση, το έκλεισε. Έμεινε πάλι κενό σχεδόν δέκα χρόνια, ώσπου το πήρε με διαγωνισμό η Αλίκη Βουγιουκλάκη. Γκρέμισε την πισίνα και στη θέση της έφτιαξε πλήρες θερινό θέατρο. Ανέβαζε κυρίως μουσικά έργα με μεγάλη εμπορική επιτυχία, έως που έληξε η μίσθωση. Έμεινε πάλι κενό για δεκαετίες και πήρε τη σημερινή του μορφή και όνομα με την ανακαίνιση του πάρκου το 2009 σε σχέδια του γραφείου Τομπάζη. Νομίζω πως θα μπορούσαν στο όνομα να προσθέσουν κι αυτό του Μάνου Κατράκη. Ρώτησε ο Μπαμπάλ τα παιδιά και δικαιολογημένα, ελάχιστα γνώριζαν την Βουγιουκλάκη και κανένα τον Κατράκη. Από το καρότσι πήραν όλα τα παιδιά πορτοκαλιά κασκόλ και βγάλαμε αναμνηστική φωτογραφία με όλους τους «Κοκκινολαίμηδες»!
Συνεχίσαμε για το χώρο με τις Αριές, με πάγκους και τραπέζια κάτω από παχιά σκιά. Στο δρόμο συναντήσαμε τη β΄ τάξη του 36ου Σχολείου με τον κύριο Θανάση και τα παιδιά μας τους τραγούδησαν τον «Κοκκινολαίμη». Στις Αριές βρεθήκαμε με τη Μαρί, νέα κοπέλα με καταγωγή από το Κογκό που μεγάλωσε και τελείωσε πανεπιστήμιο στην Ελλάδα. Μας είπε γνωμικά με ζώα από τη χώρα της και τα σχολιάσαμε για να καταλάβουμε το νόημά τους. Η Μαρί μίλησε πρώτα στη γλώσσα Νγκάλι για τα κορίτσια με καταγωγή από το Κογκό και την Αγκόλα και μετά τα είπε στα Ελληνικά για τα περισσότερα παιδιά. Τη βοήθησα να τα πούμε και στα Αγγλικά για τα λίγα παιδιά που έχουν καλύτερη κατανόηση σε αυτή τη γλώσσα. Το ηχείο και μικρόφωνο που έστησε ο δάσκαλος βοήθησαν να ακούγεται καλά η Μαρί. Η Σοφία και η Πωλίνα τραβούσαν φωτογραφίες κι ο δάσκαλος και οι συνοδοί φρόντιζαν για την ασφάλεια των παιδιών.
Ακολούθησε μικρό διάλειμμα στην παιδική χαρά με επίβλεψη από τον Μπαμπάλ και τον γυμναστή, πριν την επιστροφή στο σχολείο. Συζήτησα αρκετά με τους συνοδούς και τη Μαρί κι όλοι συμφωνήσαμε πως η εξόρμηση ήταν εξαιρετική, με διδάγματα και μεγάλη δόση ανοιξιάτικης χαράς για τα παιδιά. Προσωπικά χάρηκα πολύ που μοιράστηκα την αγάπη και τις γνώσεις για τη φύση στο πάρκο κι εκτίμησα τη γνωριμία με εκπαιδευτικούς που νοιάζονται για τα παιδιά, την πολυπολιτισμικότητα και τη φύση. Όταν ήμουν μαθητής στο ίδιο σχολικό κτήριο, στο 37ο που δεν λειτουργεί πια, πριν περίπου εβδομήντα χρόνια, αυτή η δράση ήταν αδιανόητη. Θυμάμαι όμως τα φοιτητικά μου χρόνια στις ΗΠΑ που την άνοιξη ζητούσαμε επίμονα να κάνουμε κάποια τάξη στην ύπαιθρο. Ήταν από τα αξέχαστα μαθήματα που κάναμε.
Σε όλη τη διαδρομή η Σοφία κυρίως, αλλά κι η Πωλίνα κι εγώ, παίρναμε φωτογραφίες και με αυτές η Σοφία θα φτιάξει βίντεο για τη δράση. Ο Μπαμπάλ όπως συνηθίζει, κρατούσε συνεχώς ήχο-σημειώσεις για να φτιάξει τη δική του ήχο-ιστορία. Μοιράζεται με τα παιδιά το ραδιόφωνο «Τα θρανία της Άνοιξης» και το παιδικό έντυπο «Ο Κοκκινολαίμης». Ένα έχω να πω! Ελπίζω να επαναληφθεί!
13.5.2026