Μια άλλη χώρα. Ένας δρόμος να διανύσουμε.
Ήμουν στη Μαδρίτη το Σαββατοκύριακο για τον ημιμαραθώνιο: 31.000 συμμετέχοντες. Και στην Αθήνα, δεν είμαστε πίσω στους αγώνες δρόμου. Την προηγούμενη εβδομάδα, οι συμμετοχές έφτασαν συνολικά περίπου τις 25.000. Κάθε φορά που επισκέπτομαι τη Μαδρίτη εντυπωσιάζομαι από την πρόοδο της πόλης σε θέματα καθημερινότητας. Μια εξωστρεφής κοινωνία, με χαρακτηριστικά κοντινά στα δικά μας, από την οποία όμως έχουμε πολλά να μάθουμε. Μεγάλοι δημόσιοι χώροι, άφθονο πράσινο, οργανωμένη πολεοδομική ανάπτυξη. Οι μεγάλες πολεοδομικές επεκτάσεις γύρω από τη Μαδρίτη δεν είναι τυχαίες ή “εκτός σχεδίου”. Πλατιά πεζοδρόμια, συνεχείς διαδρομές πεζών, πολλές μικρές και μεγάλες πλατείες όλες με παιδικές χαρές. Η σύγκριση με την άναρχη επέκταση της Αθήνας στα Μεσόγεια και τα άλλα προάστια εντός και εκτός του λεκανοπεδίου, είναι αναπόφευκτη. Ιδιαίτερα εντυπωσιακός είναι ο σεβασμός στους πεζούς. Στις διαβάσεις, όλες καθαρά σημασμένες και συντηρημένες, η προτεραιότητα των πεζών είναι αυτονόητη. Λειτουργεί σαν να υπάρχει παντού ένα STOP για τα αυτοκίνητα πριν από κάθε διάβαση. Τα τραπεζοκαθίσματα, αν και εξίσου διαδεδομένα με την Αθήνα, δεν κλείνουν τον δημόσιο χώρο. Ο πεζός έχει πάντα επαρκή και ασφαλή διέλευση. Και φυσικά το Parque del Retiro. Το μεγάλο πάρκο στο κέντρο της Μαδρίτης, έκτασης περίπου 1.250 στρεμμάτων. Συγκριτικά, το Πεδίο του Άρεως φτάνει μόλις τα 270. Ένας καταπράσινος, εξαιρετικά περιποιημένος χώρος, με υποδομές για περίπατο, συνάντηση, στάση, πικνίκ. Ο σεβασμός στην φύση είναι διαχυτος παντού.
Αξιοσημείωτη είναι η προσέγγιση στη βιοποικιλότητα: τμήματα του πάρκου παραμένουν μη επισκέψιμα, επιτρέποντας στην άγρια βλάστηση να αναπτυχθεί και να στηρίξει την πανίδα. Η προστασία της φύσης δεν είναι λόγια είναι πρακτική πολιτική.
Οι δραστηριότητες και οι εκδηλώσεις είναι περιορισμένες και αυστηρά ρυθμισμένες, ώστε να μην διαταράσσουν τους επισκέπτες, τη χλωρίδα και την πανίδα. Δεν συναντάς ηχορύπανση ή φωτορύπανση. Υπάρχουν αρκετά κιόσκια, διακριτικά οριοθετημένα, χωρις υπερβολές και χωρίς αυθαιρεσίες. Ολα τα υπάρχοντα κτίρια είναι σημεία πολιστιστικών εκδηλώσεων, εικαστικών τεχνών, ομιλιών κλπ. Ουτε λόγος μετατροπής τους σε κέντρα διασκέδασης, χώρους συναυλιών κλπ.
Τον χειμώνα (Οκτώβριος–Μάρτιος) το πάρκο κλείνει στις 22:00, ενώ το υπόλοιπο διάστημα παραμένει ανοιχτό έως τα μεσάνυχτα. Φυσικά, υπάρχουν και εκεί παράπονα και αιτήματα για βελτιώσεις. Όμως ο κοινός παρονομαστής είναι σαφής: προστασία της καθημερινότητας, του δημόσιου χώρου, της φύσης και της βιοποικιλότητας. Εμείς έχουμε ακόμη δρόμο να διανύσουμε. Και κυρίως, να αποφασίσουμε αν θέλουμε πραγματικά να τον διανύσουμε.
ΔΤ